Największy zamek na świecie – gdzie się znajduje i co warto wiedzieć?

Największym zamkiem na świecie pod względem zajmowanej powierzchni jest Zamek w Malborku. Ten gotycki kompleks rozciąga się na około 21 hektarach, co daje mu przewagę nad wieloma innymi słynnymi warowniami. W artykule wyjaśniamy, dlaczego to właśnie ta twierdza zasługuje na miano rekordzisty i co warto o niej wiedzieć.

Dlaczego trudno jednoznacznie wskazać największy zamek na świecie?

Pomiar wielkości zamków potrafi sprawiać problemy, bo różne źródła stosują odmienne kryteria. Jedne biorą pod uwagę tylko powierzchnię zabudowy, inne doliczają dziedzińce, mury obronne oraz tereny przyległe. Tymczasem rekordzista z Malborka obejmuje około 21 hektarów, co stanowi wartość znacznie większą niż w przypadku wielu innych słynnych warowni.

W takich zestawieniach pojawia się też Zamek Praski, notowany w Księdze Rekordów Guinnessa jako największy starożytny zamek. Jego kompleks mierzy około 66 761 metrów kwadratowych, jednak składa się z wielu oddzielnych budowli połączonych wspólnym murem. Zamek w Malborku tworzy zaś jednolity gotycki zespół, dlatego w kategorii największych zamków obronnych to on wysuwa się na pierwsze miejsce.

Jak powstawał i jak jest zbudowany Zamek w Malborku?

Początki Zamku w Malborku sięgają drugiej połowy XIII wieku. Od 1309 roku stał się siedzibą wielkich mistrzów Zakonu Krzyżackiego i stolicą państwa zakonnego. Budowla wzniesiona została z około 30 milionów cegieł, a jej budowa trwała 30 lat. Dziś kompleks rozciąga się na 143 591 metrów kwadratowych, czyli około 21 hektarach, i jest uznawany za największy gotycki zespół zamkowy na świecie. Położenie nad rzeką Nogat nadaje mu niezwykle malowniczy charakter.

Powierzchnia kompleksu w Malborku wynosi około 21 hektarów, co czyni go największym gotyckim zespołem zamkowym na świecie.

W skład tego ogromnego założenia wchodzą trzy główne części – Zamek Wysoki, Zamek Średni oraz Zamek Niski. W niektórych opracowaniach stosuje się też nazwy: Zamek Górny, Zamek Środkowy i Zamek Dolny. Całość otoczona jest murami obronnymi, co podkreśla charakter twierdzy. Na Zamku Wysokim koncentruje się zespół sakralny, który został poddany szeroko zakrojonym pracom konserwatorskim.

Zamek został poważnie uszkodzony w wyniku działań wojennych w 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęto długotrwałą odbudowę. Duże znaczenie miał projekt zakończony w 2016 roku, dotyczący prac konserwatorskich i robót budowlanych w zespole kościoła NMP. Dzięki temu wiele elementów przywrócono do dawnej świetności, zachowując zasady wypracowane przez ponad 50 lat.

Kościół Najświętszej Marii Panny i figura Madonny

Kościół Najświętszej Marii Panny uważa się za serce Zakonu Krzyżackiego. Jego odbudowa stanowiła główny cel wspomnianego projektu, a efekty prac widać dziś wyraźnie we wnętrzach i na fasadach. Przy okazji odtworzono ośmiometrową figurę Madonny z Dzieciątkiem, umieszczoną na wschodniej ścianie zamku. To od niej wywodzi się niemiecka nazwa Marienburg, czyli Gród Marii.

W ramach tego samego przedsięwzięcia konserwacją objęto również Kaplicę Świętej Anny, Wieżę Główną, Wieżę Kleszą i Domek Dzwonnika. Dzięki tak kompleksowemu podejściu zespół sakralny na Zamku Wysokim odzyskał blask sprzed zniszczeń wojennych.

Wystawa „Bursztynowe konteksty”

Miłośnicy jantaru powinni zwrócić uwagę na wystawę „Bursztynowe konteksty”. Prezentuje ona ten surowiec w ujęciu przyrodniczym, artystycznym i użytkowym. Malborska kolekcja bursztynu zaliczana jest do jednych z największych i najlepszych na świecie. Sam kamień, mający miliony lat, bywa nazywany żywym kamieniem ze względu na swoją różnorodność i barwę.

Które inne zamki należą do największych na świecie?

Poza Polską na liście olbrzymich warowni znajdują się obiekty z wielu krajów. Zamek w Edynburgu w Szkocji mierzy 35 737 metrów kwadratowych i stoi na skale Castle Rock. Cytadela w Aleppo, choć mocno zniszczona w latach 2012–2016, ma powierzchnię 38 804 metrów kwadratowych. Japoński Zamek Himeji, zwany Zamkiem Białej Czapli, obejmuje 41 468 metrów kwadratowych. Węgierski Zamek Królewski w Budapeszcie zajmuje 44 674 metry kwadratowe, a słowacki Zamek Spiski – 49 485 metrów kwadratowych.

Austria może pochwalić się Twierdzą Hohensalzburg o powierzchni 54 523 metrów kwadratowych i wysokości górującej 120 metrów nad Salzburgiem. Zamek w Windsorze w Anglii, zamieszkany przez monarchów, mierzy 54 835 metrów kwadratowych. Zamek Praski, o którym wspominaliśmy wcześniej, rozciąga się na 66 761 metrach kwadratowych. Indyjski Fort Mehrangarh w Dżodhpur zajmuje aż 81 277 metrów kwadratowych.

Część z tych miejsc jest udostępniona do zwiedzania przez cały rok, choć w przypadku cytadeli w Aleppo oglądanie możliwe jest wyłącznie z zewnątrz. Wiele z nich pełni dziś funkcje muzealne, jak na przykład Zamek Królewski w Budapeszcie czy Twierdza Hohensalzburg. Dla osób planujących podróż warto wcześniej sprawdzić aktualne zasady wstępu i godziny otwarcia.

Do najczęściej odwiedzanych wielkich zamków świata można zaliczyć:

• Zamek w Edynburgu,
• Zamek w Windsorze,
• Zamek Praski,
• Twierdzę Hohensalzburg,
• Fort Mehrangarh.

Poniższe zestawienie pokazuje przybliżone powierzchnie wymienionych obiektów w metrach kwadratowych.

Jak zaplanować zwiedzanie Zamku w Malborku?

Muzeum Zamkowe w Malborku mieści się przy ulicy Starościńskiej 1 w województwie pomorskim. Kontakt telefoniczny z muzeum to +48 55 647 08 02, a adres strony internetowej to www.zamek.malbork.pl. Kasy biletowe mają numery +48 55 647 09 78 oraz +48 55 647 09 02, natomiast wiadomości e-mail można kierować na adres [email protected].

Ze względu na obowiązujący limit 500 osób na godzinę warto kupować bilety online z wyprzedzeniem. Kasy biletowe działają codziennie od 9:00 do 18:30. Zamek najlepiej podziwiać od strony rzeki Nogat, skąd jego bryła prezentuje się najbardziej okazale.